بررسى نامهء نسخه‌هاى خطّى اسلامى در چين توضيح داده‌ام « 1 » بعضى از آثار جامى و مثنوى مولوى هنوز هم از درس‌نامه‌هاى اصلى در بزرگترين مدارس دينى مسلمانان و در مراحل عالى نظام آموزش مسجدى ( حوزوى ) چين است . رسالهء لوائح جامى اولين متن عرفانى شناخته شده است كه در اواخر قرن هفدهم توسط ليوجى ( ihZ uiL ) متفكر بزرگ مسلمان و كنفوسيوسى مسلك چينى از فارسى به چينى ترجمه شده و دو عالم بزرگ وقت در سالهاى 1751 و 1775 بر آن مقدمه و مؤخّره‌اى در بيان اهميت موضوع نوشته‌اند . « 2 » خانم دكتر ساچيكوموراتا لوائح را از چينى به انگليسى ترجمه نموده است و براى نشان دادن نحوهء برداشت متفكّران عارف مشرب چينى از مباحث اصيل عرفانى آن را با ترجمهء دكتر ويليام چيتيك ( kittihC . W ) از متن اصلى فارسى برابر نهاده ، با تحقيقات و تأمّلاتى ارزنده به چاپ رسانيده است . « 3 » ص : نسخهء خطّى نىنامه در مجموعه‌اى از آثار نظم و نثر جامى ، فراهم آمده در يك مجلّد ، متعلّق به كتابخانهء اياصوفياى استانبول به شمارهء 4209 . از مجموعه‌هاى معتبر و معروف آثار جامى است كه به نظر خود جامى هم رسيده و بر چند صفحهء آن دستخط جامى ديده مىشود . فيلم اين مجموعه به شمارهء 970 در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران موجود است .

--> ( 1 ) . 58 p , VI lov , anihC : . M , raythkaB ( 2 ) ترجمهء لوائح از متن اصلى فارسى و ساير قرائن زبانى و استفاده از منابع متعدد فارسى كه در آثار ليوجى و وانگ داىيو ( uyiaD gnaW ) ديده مىشود نشان مىدهد كه ليوجى و اقران او ايرانىتبار و فارسىزبان بوده‌اند و اطلاق عرب بر آنها مانند بيشتر موارد مشابه ناشى از كاربرد اصطلاحى « عرب » در مفهوم عام « مسلمان » در چين است . ر ك . ( 3 )